Urzędnik pocztowy, porucznik Wojska Polskiego. Urodził się 22 stycznia 1893 r. w Czarnymlesie, pow. Ostrów Wlkp. Syn Wojciecha i Zofii z domu Baryczy.

W latach 1899-1906 uczęszczał do szkoły powszechnej w Czarnymlesie. W tym czasie uczestniczył w strajku szkolnym, gdzie za odmowe nauki języka niemieckiego został pobity przez nauczyciela i wpisany do „czarnej książki”. Ponadto jego ojciec musiał zapłacić grzywnę w wysokości 40 marek. Po ukończeniu 16 roku życia zaczął pracować we Wrocławiu w firmie Brand, produkującej żelbeton i przez te firmę został wysłany do pracy w Pradze. W 1911 r. został skierowany do pracy w Berlinie. Następnie w 1913 r. wysłano go na roboty do Rosji do Charkowa i Kijowa. W momencie wybuchu I wojny światowej przebywał w mieście Izija i tam został internowany. Kiedy wyszło na jaw, że jest jeńcem polskim, został zwolniony. Wyjechał do Rostowa nad Donem. Życie samo zmusiło go do nauki języków niemieckiego i rosyjskiego. Jak się później okazało, umiejętności te uratowały jego życie i jego najbliższych.

W 1917 r., gdy wybuchła rewolucja, robił wszystko, aby wrócić do Polski. Za pośrednictwem szwedzkiego konsulatu udało mu się zdobyć odpowiednie dokumenty. Wyruszył do Polski pieszo przez Brześć Litewski, Kalisz. Po zakończeniu tej wojny rozpoczęło się Powstanie Wielkopolskie.

Stanisław Baum wstąpił do szeregów powstańczych i walczył na odcinku Odolanów. Tam powstańcy walczyli z Grenzschutzem. W styczniu 1919 r. doznał poważnych obrażeń nogi, którą miał już niesprawną do końca życia. W roku 1920 wrócił w rodzinne strony i podjął pracę na poczcie w Czarnymlesie, następnie w Pleszewie, Warszawie i w Zaniemyślu.

Ożenił się w 1930 r. z Gabrielą z domu Skierą. Małżeństwo to było bezdzietne.

W czasie II wojny światowej pracował na poczcie w Zaniemyślu. Pracując na poczcie niszczył listy-donosy, adresowane do Gestapo. Wysyłał też paczki do Polaków wywiezionych do Niemiec i do Generalnej Guberni. Kiedy odmówił wpisania na niemiecką listę narodowościową, utracił zaufanie u Niemców.

Po II wojnie światowej odbudował zniszczony urząd pocztowy. Wspólnie z kolegami przywracał łączność telefoniczna. Za swoją działalność w 1955 r. został odznaczony medalem 10-lecia Polski Ludowej, w 1958 r. Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym, a w 1967 r. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Stanisław Baum zmarł 6 lipca 1975 r. i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Zaniemyślu.

(autorzy wspomnienia Marian Skiera, Maria Kamińska)

← Wróć