Urodził się 22 sierpnia 1891 r. w Grójcu, powiat Środa, w ówczesnym województwie poznańskim. Jego rodzicami byli: Wawrzyn i Anna z Szałków. Rodzice posiadali gospodarstwo rolne. Pochodził z rodziny religijnej i patriotycznej. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Czarnym Piątkowie. Jako uczeń brał udział w strajku szkolnym, bo nie chciał się modlić po niemiecku. Wymierzono muza to karę chłosty, doprowadzono na posterunek policji i przedłużono obowiązek uczęszczania do szkoły o pół roku. Na rodziców nałożono karę pieniężną.

Po ukończeniu szkoły przylgnęła do niego opinia znanego buntownika szkolnego, a fakt, że był czynnym członkiem Towarzystwa Gimnastycznego Sokół nie ułatwiał mu życia. W 1911 r. wyjechał do Westfalii, do Herten. Tam wśród emigrantów polskich prowadził działalność patriotyczną. WTowarzystwie Sokół i Oświata wygłaszał pogadanki z historii Polski, czytał polskie książki i propagował śpiew pieśni narodowych. Szczególnie wśród młodzieży budził świadomość narodową.

W 1913 r. został powołany do służby wojskowej w armii niemieckiej. W 1914 r. wybuchła I wojna światowa. Zaborca kierował Polaków tam, gdzie toczyły się najcięższe walki. Stanisław Maćkowiak walczył w 172 pułku pod Upem, Herbach, Herzingen i Elzas. Był kilkakrotnie ranny, w tym w1917 r. bardzo ciężko, gdy walczył pod Elzas. Uznany został za całkowicie niezdolnego do dalszej walki, lecz nie pozwolono mu wrócić do domu. Zostawał pod szczególnym nadzorem, bo prowadził działalność konspiracyjną.

Po częściowym zaleczeniu ran, gdy mógł się już poruszać, z narażeniem życia przedostał się na teren Wielkopolski. Dojechał do Opalenicy, gdzie ogłoszono nabór do Powstania Wielkopolskiego i ochotniczo do niego przystąpił. Zameldował się u dowódcy Edmunda Klemczaka, który skierował go do Plutonu Kompanii Opalenickiej na Odcinek Zbąszyński pod dowództwo Ludwika Jankowskiego. Były dowódca tak ocenił jego służbę w oddziale: „[…] prowadził się jako powstaniec ochotnik wzorowo, powierzone zadania wykonywał sumiennie, w ten sposób przyczynił się w wielkiej mierze do utrzymania granic zachodnich pod Zbąszyniem”.Pozostał w tym oddziale do kwietnia 1919 r.

W związku z wybuchem walk z Ukraińcami został przydzielony do 1 kompanii do 2 baonu saperów i skierowany na front wschodni na Ukrainę do Lwowa. Po oswobodzeniu Lwowa wyjechał na front litewsko-białoruski, biorąc udział we wszystkich bitwach, jakie ta kompania stoczyła z Rosjanami, m. in. nad Berezyną. Walczył aż do zakończenia wojny w 1920 r. Po zakończeniu zwycięskich walk zwolniony z armii polskiej.

Uczył się w Szkole Handlowej Preissa w Poznaniu, którą ukończył w 1922 r., zdobywając zawód kupca. Następnie wyjechał do Francji na emigrację zarobkową. Pracował w kopalni w latach 1922-1926. Potem wyjechał do Niemiec, a później do Belgii. W 1938 r. powrócił do Polski i jako inwalida wojenny wydzierżawił od Związku Inwalidów Wojennych RP w Środzie kiosk przy ul. Dworcowej (obecnie Niedziałkowskiego). Kiosk ten prowadził aż do czasu wywiezienia na Einsatz pod Płock w czasie okupacji hitlerowskiej.

Po zakończeniu II wojny światowej powrócił do Środy i wznowił pracę w kiosku, prowadząc go prywatnie do końca 1951 r. Należał do Związku Zrzeszeń Kupieckich Województwa Poznańskiego i do Zrzeszenia Kupców Branży Spożywczej Województwa Poznańskiego. W związku z likwidacją inicjatywy prywatnej w PRL od 1 stycznia 1952 r. wstąpił do Spółdzielni Inwalidów „Współpraca” w Jarocinie, która przejęła również kiosk. Był zatrudniony w nim jako kierownik. Pracował na tym stanowisku do roku 1957, czyli do czasu przejścia na emeryturę.

Należał do Związku Inwalidów Wojennych RP i PRL od 1921 do 1971 r. Był członkiem Związku Powstańców Wielkopolskich 1918-1919 koło Śródmieścia w Poznaniu. Był także członkiem ZBOWiD od 1968 r. Zmarł 12 maja 1971 r. w Środzie Wlkp. i spoczywa na kwaterze Powstańców Wielkopolskich na średzkim cmentarzu. Był odznaczony: Krzyżem Niepodległości, Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym (nadany uchwałą Rady Państwa PRL w 1971 r.; krzyż ten w 1981 r. otrzymała wdowa Marianna Mackowiak z Matuszaków), Medalem Pamiątkowym Za Wojnę 1918-1921. Był dwukrotnie żonaty i miał syna Mariana (ze związku małżeńskiego z Weroniką Maćkowiak z domu Rodowska) i dwie córki Bożenę i Janinę (ze związku małżeńskiego z Marianną Maćkowiak z domu Matuszak).

(autorki wspomnienia Janina Maćkowiak, Bożena Maćkowiak)

← Wróć